Seven Wonders of the Industrial World

Posted: Grudzień 7, 2012 in Seriale - dokumentalne
Tagi: , ,

Seven Wonders of the Industrial World / Siedem cudów świata przemysłowego

opis: Brytyjski pisarz Deborah Cadbury napisał książkę „Siedem cudów świata przemysłowego”, w której opowiada o niezwykłych cudach inżynierii z XIX i XX wieku. W 2003 BBC wyprodukowała siedmioczęściowy film dokumentalny oparty na powyższej książce. W każdym jest zawarta opowieść o jednym z przemysłowych cud.

produkcja: BBC, premiera: 04.09.2003, miniserial

ocena 9 / 10

plusy: świetnie zrealizowany serial, przeniesienie do epoki wręcz idealne, dialogi oparte o cytaty przemysłowców, inżynierów, wizjonerów tamtych czasów; bardzo udana kompozycja  serialu dokumentalnego z warstwą fabularną.

minusy: siedem odcinków to za mało jak na XIX wiek i początek XX.

odcinki (7):

1. The Great Ship / SS „Great Eastern”

SS Great Eastern (wstępna nazwa Lewiatan) – statek parowy zaprojektowany przez Isambarda Kingdoma Brunela, zwodowany w 1858. Był to wówczas największy na świecie parowiec.

Jego pojemność wynosiła 18 914 BRT, długość – 211 metrów, szerokość – 25 metrów, wysokość – 18 metrów (dla porównania wymiary zatopionego przez górę lodową „Titanica”: długość – 269 metrów, szerokość – 29 metrów, wysokość kadłuba – 18 metrów).

SS Great Eastern posiadał podwójne stalowe poszycie oraz dwa pędniki – czterołopatkową śrubęnapędową i dwa koła łopatkowe średnicy 17 m. Jako napęd pomocniczy posiadał także możliwość rozpięcia ożaglowania. Umożliwiał przewiezienie w rejsie dookoła świata bez zawijania do portów 4000 pasażerów.

Kłopoty ze znalezieniem dostatecznej liczby pasażerów sprawiły, że został przerobiony na statek towarowy do kładzenia telegraficznego kabla podmorskiego i posłużył w 1865 do ułożenia 4200kilometrów kabla na dnie Atlantyku. Zezłomowany w 1889.

2. The Brooklyn Bridge / Most Brookliński

Brooklyn Bridge (ang. New York and Brooklyn Bridge) – jeden z najstarszych mostów wiszących na świecie o długości: 1834 m (przęsło główne znajdujące się nad wodą ma długość 486 m) szerokości: 26 m i wysokości: 84 m. Łączy nowojorskie dzielnice Brooklyn i Manhattan, które oddziela od siebie East River. W chwili gdy go ukończono był jednym z największych stalowych mostów wiszących.

Most zaczęto wznosić 3 stycznia 1870 r. a ukończono i otwarto dla ruchu 13 lat później 24 maja 1883 r. Jego budowa kosztowała około 15 milionów dolarów a 27 osób zginęło przy jego wznoszeniu. Został wybudowany w stylu neogotyckim z charakterystycznymi wysokimi łukami.

Most został zaprojektowany przez firmę inżyniera budownictwa Johna Augustusa Roeblinga z Trenton, który miał na swym koncie kilka podobnych konstrukcji jednak na dużo mniejszą skalę. Już na samym początku Roebling zmarł w wyniku infekcji stopy, a prace musiał kontynuować jego syn – Washington. Także i on przypłacił zdrowiem budowę mostu, bo zapadł na chorobę kesonową (w wyniku pracy w sprężonym powietrzu).

Budowla nie została przetestowana w tunelu aerodynamicznym (pod względem odporności na wiatr), ale dzięki mocnej konstrukcji udało się jej przetrwać, podczas gdy wiele podobnych mostów padło ofiarą sił natury.

Na początku obsługiwał jedynie ruch konny i tramwajowy, obecnie ma sześć pasów ruchu (po trzy w każdym kierunku) dla samochodów i po środku (powyżej pasów ruchu dla samochodów) chodnik dla pieszych (zabroniony jest ruch ciężarówek i autobusów, powyżej 2,7 t). W 1977 r. most został umieszczony w rejestrze zabytków architektonicznych.

3. Bell Rock Lighthouse / Latarnia Bell Rock w Inchcape

This episode tells the story of the construction in the early 19th century of the offshore lighthouse on Bell Rock, by the Scottish engineer Robert Stevenson. Bell or Inchcape Rock was a place which had claimed the lives of sailors and sunk ships for hundreds of years, but which was underwater except for a couple of hours at low tide each day – causing difficulties in both constructing a design that would stand up to the terrible storms and waves that ravaged the area, and in actually constructing it during the few months of fair weather that were available each year, while simultaneously housing the builders who worked on it.

4. The Sewer King / Londyńska kanalizacja

Set in London during the 1850s, this episode focusses on the construction of the London sewerage system, built to replace the antiquated medieval system that was overworked and inadequate for the needs of the-then largest metropolis in the world, causing epidemics of disease and a permanent foul stench to fill the air. The episode follows the efforts and work of Joseph Bazalgette, the brilliant engineer who designed the influential and modern sewer system that would purify the city, transform the streets above and would result in the end of the epidemics of cholera and typhoid that had ravaged the population – although, ironically not for the reasons that he initially thought.

5. The Panama Canal / Kanał Panamski

Kanał Panamski – sztuczny kanał wodny zbudowany w latach 1904-1914, położony w Panamie, na Przesmyku Panamskim, łączący wody Oceanu Atlantyckiego (przez Morze Karaibskie) z wodami Oceanu Spokojnego. Jest on jedną z najważniejszych dróg wodnych świata, która wydatnie skróciła trasę, jaką musiały pokonywać wcześniej statki, np. droga morska z San Francisco do Nowego Jorku uległa skróceniu o 14 500 km. Podczas budowy Kanału Panamskiego zmarło około 25 tys. robotników a około 20 tys. z nich zaraziło się malarią lub żółtą febrą.

Długość kanału wynosi 81,6 km, z czego 16,4 km przypada na płytkie wody przybrzeżne Zatok: Panamskiej i Colón. Płynąc od strony Morza Karaibskiego pokonuje się 11,3 km na poziomie zwierciadła wód morskich, aż do systemu trzech Śluz Gatuńskich, które podnoszą statki na poziom 25,9 m n.p.m. – poziom sztucznego jezioraGatún. Po opuszczeniu jeziora płyną 11-kilometrowym wykopem w skałach, a po przebyciu następnych 13 km docierają do kolejnego systemu śluz. Pokonawszy dalsze 13 km statki wchodzą do portów Panama i Balboa. Szerokość śluz wynosi 33,5 m i maksymalnie o takiej wielkości statki mogą wchodzić do Kanału – są to tzw.panamaksy.

Budowę Kanału Panamskiego zainicjował w 1879 Francuz Ferdinand Marie de Lesseps (budowniczy Kanału Sueskiego). Kierował on francuskim przedsiębiorstwem, które w latach 1881-1889 prowadziło tu pracę, przerwaną bankructwem firmy (tzw. afera panamska). W 1903 Amerykanie wydzierżawili od nowo powstałego państwa Panamy teren pod kanał i w latach 1904-1914 ukończyli budowę kanału. Przez ponad 75 lat Strefa Kanału Panamskiego znajdowała się pod jurysdykcją amerykańską, dopiero traktat w sprawie trwałej neutralności i funkcjonowania Kanału Panamskiego podpisany w Panamie 7 września 1977 r. zapewnił Panamie prawa do terenu, którego przekazanie odbyło się w 1999 roku.

6. The Line / Pierwsza Kolej Transkontynentalna

Pierwsza Kolej Transkontynentalna w Ameryce Północnej (ang. First Transcontinental Railroad) – to wybudowana w latach 60. XIX wieku linia kolejowa łącząca sieć kolejową we wschodnich Stanach Zjednoczonych z Kalifornią i wybrzeżem Oceanu Spokojnego. Ukończona 10 maja 1869 roku linia pozwoliła na zastąpienie karawan osadników nowocześniejszym środkiem transportu i przyczyniła się do gwałtownego wzrostu liczby ludności na zachodzie Stanów Zjednoczonych i szybkiego rozwoju amerykańskiej gospodarki.

7.  The Hoover Dam / Tama Hoovera

Zapora Hoovera (ang. Hoover Dam, oficjalna nazwa w latach 1933-1947 Boulder Dam) – betonowa zapora wodnatypu grawitacyjno-łukowego, zbudowana w Czarnym Kanionie na rzece Kolorado w Stanach Zjednoczonych, na granicy stanów Arizona i Nevada. W chwili ukończenia w 1936 r. była zarówno największą na świecie elektrownią wodną, jak i największą na świecie konstrukcją betonową. Została pokonana pod oboma względami przez zaporę Grand Coulee w 1945 r. Obecnie jest to 38 elektrownia wodna pod względem wielkości na świecie.

Zapora mieści się 48 km na południowy wschód od Las Vegas. Została nazwana imieniem Herberta Hoovera, który odegrał kluczową rolę w jej powstaniu, początkowo jako sekretarz handlu, następnie jako prezydent USA. Budowa rozpoczęła się w 1931 r., a 30 września 1935 r. została uroczyście otwarta przez prezydenta USA Franklina D. Roosevelta. Prace zakończono w 1936 r., ponad dwa lata wcześniej niż planowano. Zapora i elektrownia wodna są zarządzane przez Biuro ds. Melioracji (United States Bureau of Reclamation) podlegające Departamentowi Zasobów Wewnętrznych. W 1981 r. zapora została wpisana na Narodową Listę Miejsc Historycznych, a w 1985 r. stała sięNarodowym Pomnikiem Historycznym USA.

Tama ma wysokość 224,1 m i długość 379,2 m. Szerokość u podstawy wynosi 200 m, a na górze 15 m. Maksymalna moc elektrowni wodnej wynosi 2074 MW.

Powyżej zapory znajduje się sztuczne jezioro Mead, nazwane imieniem Elwooda Meada, który nadzorował budowę zapory. Jezioro ma powierzchnię 639 km², objętość 35,2 km³ i sięga do 177 km w górę rzeki.

Advertisements

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s